“Cây Đời Vĩ Đại”

*CHÚ Ý: REVIEW MANG TÍNH PHÂN TÍCH NÊN SẼ SPOIL NỘI DUNG, AI KHÔNG THÍCH THÌ KHÔNG NÊN ĐỌC TIẾP TRƯỚC KHI XEM PHIM*


The Tree of Life không phải là dạng phim hành động giải trí sci-fi – dạng phim favourite của tớ, nên gần như tớ chẳng biết gì về phim này trước khi mua vé xem nó, ngoại trừ 2 diễn viên chính là Brad Pitt và Sean Penn. Tuy nhiên đối với tớ, việc được thưởng thức các tác phẩm điện ảnh có chất lượng nghệ thuật cao và thấm được những cái hay của nó cũng là 1 trong số những điều vui thú trong cuộc sống. Và với The Tree of Life, tớ đã có được điều đó.

The Tree of Life có thể nói là 1 bài thuyết giảng đạo đức của một con chiên ngoan đạo của đạo Thiên Chúa, sử dụng những thủ pháp hình ảnh ẩn dụ nhiều tầng cực kỳ điêu luyện và âm nhạc giàu cảm xúc. Nói trước luôn, tớ ghét đạo Thiên Chúa và các giáo lý đạo đức giả của nó, nhưng không phải vì thế mà tớ ko thể thoải mái thưởng thức một tác phẩm nghệ thuật chỉ trên khía cạnh nghệ thuật. Thế nên nếu bạn nào không đồng quan điểm với tớ ở mặt này, có thể không cần đọc tiếp.

The Tree of Life không có nội dung. Cả bộ phim gần như toàn là những hình ảnh rất hỗn loạn, mang tính tượng trưng, trừu tượng được bố cục không hề theo một tuyến tính nhất định nào cả. Thoại của phim cũng rất chắt lọc, và cũng không bổ trợ gì cho nội dung phim, mà chủ yếu là để nhấn mạnh vào phần triết lý của phim. Tuy vậy, ta vẫn có thể cô đọng lại nội dung của phim là về một anh doanh nhân nọ sống trên thành phố với vợ, mới nghe tin em trai mình chết, thế là cả ngày anh ấy hoang mang, bồn chồn, buồn bã, và hàng loạt kỷ niệm cuộc đời ùa về trong đầu anh – thứ gắn liền với những giáo lý tôn giáo anh được học từ thuở nhỏ (có thể tớ nhầm nhưng đại loại vậy).

Tất nhiên, điều tuyệt vời nhất của phim chính là phần hình ảnh quá hoàn hảo. Mỗi khung hình của phim đều như một bức tranh nghệ thuật mang hơi thở tôn giáo cực kỳ chỉn chu, hoàn hảo, thậm chí cá nhân tớ đôi lúc còn cảm thấy các khung cảnh này đầy cảm xúc của cá nhân đạo diễn đưa vào vậy. Phim sử dụng rất nhiều các góc máy nhìn từ dưới lên, hoặc các góc máy cho hiệu ứng phối cảnh fore-shortening, đôi khi kết hợp với chuyển động tiến tới phía trước, tạo hiệu quả cực kỳ tuyệt vời. Cũng trong những pha máy phối cảnh này, hầu hết đều có 2 thứ tương phản nhau rất rõ ràng: tối và sáng. Nếu theo như lời thoại ở đầu phim về grace và nature, thì ta có thể hiểu ánh sáng chính là ánh sáng “chân lý” từ Chúa, còn tối là sự phàm trần của con người. Quan trọng hơn, những cảnh này sử dụng rất nhiều hình ảnh cánh cửa và cầu thang ở điểm cuối – liệu có phải là cánh cửa dẫn tới thiên đàng, nơi tràn ngập ánh sáng chân lý dẫn lối cho những con chiên trần tục?

Tất nhiên tên phim là The Tree of Life, thế nên phim có rất nhiều hình ảnh cây cối, và cũng được sử dụng góc máy nhìn từ dưới lên. Nó giống như việc một con người nhỏ bé đang choáng ngợp chứng kiến “Cây Đời Vĩ Đại” mà Chúa đã tạo ra phức tạp đúng như cuộc đời của một con người vậy, mà ở đây là cuộc đời của nhân vật chính trong phim. Tất nhiên nếu chỉ đơn giản thế thì đã chẳng phải là một phim nghệ thuật được công chiếu ở Cannes. Nó được gọi là Cây Đời chính bởi vì nó cho chúng ta chiêm ngưỡng một cái cây, từ gốc rễ sâu xa nhất (khởi nguồn của vũ trụ, trái đất) cho tới những chồi non ở tận ngọn cây (các nhân vật trong phim) và cả hàng trăm cành, nhánh vươn đi mọi hướng, ngoằn ngoèo (những sóng gió, trăn trở ở cuộc đời con người). Và một cái cây thì có lúc rợp lá, có lúc khẳng khiu chỉ toàn cành – đó chính là những giai đoạn khác nhau của đời người, lúc tươi đẹp, lúc buồn bã.

Vậy những sóng gió đó là gì? Đó là một cậu con trai chịu ơn sinh thành của cha mẹ. Khi lớn lên, đôi khi ganh tị với anh em mình. Đôi khi bị chính người cha đáng kính của mình đối xử tệ. Đôi khi trở nên ngỗ ngược và bất cần đời. Đôi khi cảm thấy thoát nạn khi bố đi vắng. Đôi khi bố cũng bất lực không thể cứu nổi cả nhà và phải từ bỏ chốn cũ để tìm nơi ở mới. Nhưng rồi cuối cùng đứa con sẽ lại yêu và kính trọng cha mình, chăm sóc em mình. Rồi gia đình sẽ lại về với nhau bất chấp khó khăn. Và rồi em trai mình qua đời. Đó chính là cuộc đời, đó chính là hình ảnh về con chiên và Thiên Chúa. Đôi khi Chúa cho đi, nhưng đôi khi cũng sẽ lấy lại. Đôi khi Chúa khắc nghiệt, nhưng cũng vẫn yêu thương. Đôi khi Chúa bất lực, nhưng Chúa vẫn che chở. Vì thế hãy khiêm nhường và kính chúa như 2 bố con xin lỗi nhau và lại yêu thương, đùm bọc nhau.

Có lẽ trường đoạn mà tớ thấy bất ngờ và thú vị nhất trong phim chính là trường đoạn cuối phim, khi nhân vật của Sean Penn đứng trong thang máy để đi lên tầng cao, và rồi đột ngột tới một nơi ngập tràn ánh sáng, mọi thứ đều tinh khiết, rất nhiều người đi lại vô định. Rồi anh gặp lại bố, mẹ, các em, gia đình lại đoàn tụ như chưa từng cách xa nhau vậy. Và rồi trường đoạn này kết thúc ở cảnh thang máy đang đi xuống, và Sean Penn lại đứng giữa những ngôi nhà cao tầng toàn kính, ánh sáng chói lòa chiếu xuống đủ giúp thấy 1 cái cây không lá trong quảng trường. Lên thiên đàng bằng thang máy và trở lại.

Lẽ ra phim đã trở nên một bài giảng đạo hoàn hảo với triết lý như đã nói ở đoạn thứ 6, nếu như không có đoạn hình thành vũ trụ và trái đất. Vì sao thế? Vì theo mình nhớ thì hầu hết những điều được thể hiện trong đoạn này đều bị Thiên Chúa giáo phủ nhận, ví dụ như đoạn khủng long chẳng hạn. Hơn nữa, mặc dù nó cũng phục vụ cho cái triết lý mà tớ đã nói, nhưng trường đoạn quá dài này khiến cho nó trở nên quá thừa thãi, thậm chí tới mức hơi mệt mỏi và khiến bộ phim bỗng dưng giống như một phim khoa học (nhưng lại là tôn giáo) với phần âm nhạc và hình ảnh đẹp tuyệt vời hơn là một phim điện ảnh.

Bộ phim sử dụng nhiều những tâm sự, những câu hỏi, những trăn trở của các nhân vật trong phim thì thầm với Chúa về những điều họ được, mất, vui, buồn trong cuộc đời. Tuy nhiên, những lời thoại này đôi khi được đưa vào chưa thật hợp lý, hơi quá lạc tông so với phần hình ảnh khiến nó không thực sự phục vụ gì cho mục đích của phim. Và nó khiến mình cảm thấy đây là tâm tư của bản thân đạo diễn nhiều hơn là nhân vật, vì thật sự những lời tự sự này không khiến mình quan tâm xem đó là giọng ai đang nói, mà chỉ quan tâm đến nội dung lời nói mà thôi – mà theo mình thì thế nghĩa là chưa thành công trong thể hiện.

Chốt lại, The Tree of Life là một phim thuần nghệ thuật, được thể hiện cực kỳ phức tạp, rối rắm, hơn nữa lại không hề có nội dung rõ ràng và cốt truyện mạch lạc đầu cuối nên rất khó theo dõi, và đối với người xem đại chúng sẽ rất nhanh chán, đặc biệt là ai không quan tâm đến tôn giáo thì càng thấy chán. Nhưng với những hình ảnh đầy choáng ngợp của phim cũng như diễn xuất hoàn hảo của dàn diễn viên, đây thực sự là một bộ phim đáng bỏ tiền ra để xem và suy ngẫm.

Mình sẽ cho điểm 9/10, vì cá nhân mình không thích, phần nhiều vì thiên hướng tôn giáo của nó, thứ nữa là do những điều chưa hoàn hảo đã nói ở trên.

 

Advertisements

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s